በባህል ሕክምና ዕውቀት የሕመም መንስኤ እሳቤና መለከፊያ ዐዉዶች በደቡብ ጎንደር ዞን ማኅበረሰብ

Abstract

ይህ ጥናት “በባህሠሕክáˆáŠ“ á‹•á‹á‰€á‰µ የሕመሠመንስኤ እሳቤና መለከáŠá‹« á‹á‹‰á‹¶á‰½   á‰ á‹°á‰¡á‰¥ ጎንደር ዞን ማኅበረሰብ†በሚሠርዕስ የቀረበ ሲሆንᤠየጥናቱ á‹á‰¢á‹­ አላማ የባህሠሕክáˆáŠ“ á‹•á‹á‰€á‰µ እሳቤና መለከáŠá‹« á‹á‹‰á‹¶á‰½   áˆáŠ• ይመስላáˆ? የሕክáˆáŠ“ ማዕቀá ሂደቱ እስከ áˆáŠ• ይደርሳáˆ? የሚለá‹áŠ• መመርመር áŠá‹á¡á¡ ጥናቱᤠየሕመሠመንስኤ እሳቤና መለከáŠá‹« á‹á‹‰á‹¶á‰½áŠ• መáŒáˆˆáŒ½á¤ በባህሠሕክáˆáŠ“  ሂደት አዎንታዊና አሉታዊ ተáŒá‰£áˆ«á‰µáŠ• መጠቆሠየሚሉ á‹áˆ­á‹áˆ­ ዓላማዎችን አካቷáˆá¡á¡ እáŠá‹šáˆ…ን á‹áˆ­á‹áˆ­ ዓላማዎች ከáŒá‰¥ ለማድረስ የመስክ መረጃዎችᤠበቃለመጠይቅᣠበáˆáˆáŠ¨á‰³á£ በቡድን ተኮር á‹á‹­á‹­á‰µ እና በንጥሠጥናት ዘዴዎች ተሰብስበá‹á¤ በማስታወሻᣠበመቅረጸ ድáˆáŒ½á£ በáŽá‰¶áŠ“ በቪዲዮ ካሜራ ተሰንደዋáˆá¡á¡ የመስክ መረጃ ሰጪዎችᤠየኦርቶዶክስ እáˆáŠá‰µ (98%) ተከታዮችን ብቻ ታላሚ በማድረጠ(ከሶስት ወረዳዎች 76 ሰዎች) በዓላማ ተኮር እና በአጋዥ ጠቋሚ ናሙና ስáˆá‰µ ተመርጠዋáˆá¡á¡ ከá‹á‰¥á‹­áŠ“ አጋዥ መረጃ ሰጪዎች የተሰበሰቡ መረጃዎችᤠበይዘትና በáˆá‹µá‰¥ ተደራጅተá‹á¤ á‹“á‹­áŠá‰³á‹Š የáˆáˆ­áˆáˆ­ ይዘትን በመከተሠበሥአዕá‹á‰€á‰µ (Epistemology) እና በማኅበራዊ áŒáŠ•á‰£á‰³ (Social Constructionist theory)ᣠሕá‹á‰£á‹Š የሕመሠመንስኤ ንድሠሃሳቦችን (Lay theories of illness Causation) መሰረት በማድረáŒá¤ ከተáˆáŒ¥áˆ® ባሕርይ እና ከባህáˆ-ተኮር ማብራሪያ ሞዴሎች አንáƒáˆ­ በመáˆá‰°áˆ½á¤ በገላጭᣠበይዘት ትንተና እና ትርጓሜ (Interpretation) ስáˆá‰µ ተተንትáŠá‹ ቀርበዋáˆá¡á¡ በትንታኔዠመሰረት በደቡብ ጎንደር ዞን ማኅበረሰብ /በባህሠáˆáŠªáˆžá‰½/ እሳቤᤠየሕመሠመንስኤዎች ጅንᣠዛርᣠቡዳᣠየመሬት እና የá‹á‹¨áˆ­ ጋኔሠተደርገዠእንደሚታሰቡᤠጥናቱ ይገáˆáƒáˆá¡á¡ ብዙሃኑ የባህሠáˆáŠªáˆžá‰½  ከእáˆáŠá‰µ ተቋሠየወጡ  áŠ¥áŠ“ ለማኅበረሰቡ ቅርብና ተደራሽ መሆናቸá‹á¤ ለሕሙማን áˆáˆ›á‹±áŠ• በጠበቀ መáˆáŠ© ስáŠáˆá‰¡áŠ“á‹Š ድጋá ማድረጋቸá‹á¤ "በá‹á‰…ተኛ ወጭ" እና በዉለታ አገáˆáŒáˆŽá‰µ መስጠታቸዠየሕክáˆáŠ“ ሂደቱን ተመራጭ ቢያደርገá‹áˆá¤ ከዘመኑ ሕክáˆáŠ“ áˆáˆ›á‹µá£ ከሕመሠመንስኤ እሳቤና መለከáŠá‹« á‹á‹‰á‹¶á‰½ ጋር በተገናኘ ጉዳት እንደሚደርስ ጥናቱ ጠá‰áˆŸáˆá¡á¡ ይህን የባህሠሕክáˆáŠ“ á‹•á‹á‰€á‰µ ለማዘመንᤠበዘርá የሚከሰቱ ችáŒáˆ®á‰½áŠ• ለመቅረáᣠእገዛ ለማድረጠእና የዘመናዊ ሕክáˆáŠ“ አጋር እንዲሆንᤠየባህላዊና የዘመናዊ ሕክáˆáŠ“ ባለሙያዎች ተቀራርበዠቢወያዩና ቢመካከሩᣠበጋራ የሚሰሩበትን አጋጣሚ ቢያመቻቹᤠቀጣይ á‹á‹­á‹­á‰¶á‰½áŠ“ ጥናቶች ቢካሄዱ የተሻለ መሆኑን በመጠቆሠጥናቱ ተጠናቋáˆá¡á¡